100–1.000urte
Mikroplastikoetan deskonposatzen dira
Ohiko plastikoak ez dira desagertzen; mendeetan zehar zati txikiagotan apurtzen dira (5 mm baino gutxiagokoak), ekosistemak kutsatuz eta elikadura-katean sartuz.
Itsasoa babesteko erronka
Itsas hondakinen
erronka.
Plastikoek itsasoa kutsatzen dute. Mikroplastikoak gure janarian, urean eta gorputzean daude. Murriztea da bide bakarra — eta zugandik hasten da.
01 — Sortzen ditugun hondakinak
Egunero sortzen dugun zaborra itsasora doa.
Jakin beharreko informazioa, datuak eta eragina ulertzeko gakoa. Ekintza eraginkorra hasi baino lehen, arazoa benetan zer den ezagutu behar dugu.
02 — Plastikoak
Plastikoak: kalte izugarria.
Plastikoak maiz erabiltzen ditugu, baina hona hemen jakin beharreko hainbat datu kezkagarri.
Nonahi
Mikroplastikoak ia leku guztietan
Edateko uretan, ozeanoetan, airean, janarian eta giza gorputzean ere aurkitu dira. Tamaina txikia dutenez, organismo bizidunetan pilatzen dira.
03 — Errealitatea
Birziklatzearen oztopoak.
Birziklatzen dena
13–19%
Sortzen dugun plastiko-hondakin guztietatik portzentaje horretan birziklatzen da soilik.
Birziklatzen ez dena
80%+
Gainerako gehiena zabortegira, errausketara edo zuzenean ingurumenera doa.
04 — Gakoa
Murriztea ezinbestekoa da.
Birziklatzea ezinbestekoa dela esan digute beti, baina errealitatean ez da nahikoa. Mundu mailan sortzen dugun hondakin kopurua hain da handia, birziklatze-sistemek ezin dutela erritmo hori jarraitu.
Prozesua ez da doakoa: energia asko kontsumitzen du, ura behar du eta material askok kalitatea galtzen dute behin eta berriz prozesatu ondoren, azkenean zabor bihurtu arte.
Birziklatzea sortutako kaltea konpontzen saiatzea da; murriztea, kalte hori ez sortzea.
05 — Zer egin dezakegu?
Hiru pauso egoera hobetzeko.
Kontsumoa murriztu
Hau da pauso garrantzitsuena, hondakina sortu baino lehen gertatzen delako.
Alferrikako ontziak ekiditea
Soltean erosi (fruta, lekaleak, pasta) eta gehiegizko plastikoa duten produktuak ez hartu.
Beharra aztertzea
Zerbait erosi aurretik, benetan behar dugun pentsatu. Inpultsuzko erosketak murriztu.
Kalitatea kantitatearen aurretik
Gehiago irauten duten produktuak aukeratu, nahiz eta hasieran garestiagoak izan.
Produktuak berrerabili
Zabor bihurtu aurretik, objektu bati ahalik eta erabilera gehien eman.
Konpondu bota beharrean
Tresna elektrikoak, zapatak edo arropa konpontzeko ohitura berreskuratu.
Bigarren eskuko merkatua
Erabiltzen ez duguna saldu edo oparitu, eta behar duguna bertan bilatu.
Behin-behinekoak baztertu
Erabilera bakarreko produktuak baztertu eta berrerabilgarriak erabili.
Hondakinak birziklatu
Behin hondakina sortuta, prozesua erraztu behar dugu.
Ondo sailkatu
Material bakoitza bere edukiontzian: papera urdinean, ontziak horian, beira berdean, organikoa marroian.
Kutsadura ekidin
Birziklatu beharreko ontziak hutsik eta garbi egon behar dira.
Puntu berdeak erabili
Pilak, olioa, botikak edo tresna elektronikoak gune espezifikoetara eraman.
06 — Parte hartu
Erronka zugan hasten da.
Sartu Canva baliabidean eta egin itsas hondakinen erronka. Jakintza ekintza bihurtzeko unea da.
Ireki Canva erronka→
https://canva.link/ch1p1a1iasexb9x